หนังสือ 'บนทางสู่อารยะ: สังคมวิทยาและประวัติศาสตร์ในทัศนะของนอร์เบิร์ต เอไลอัส' โดย ชาญ พนารัตน์

ขนาด A5 (143 x 211 x 14 มม)
เข้าเล่มปกอ่อนจำนวน 232 หน้า

หนังสือ บนทางสู่อารยะ: สังคมวิทยาและประวัติศาสตร์ในทัศนะของเอไลอัส ของอาจารย์ ดร. ชาญ พนารัตน์ นั้นให้คุณูปการอย่างมากมายมหาศาลในทางวิชาการ จุดแข็งที่สำคัญที่สุดของงานเขียนชิ้นนี้อยู่ที่การนำเสนอองค์ความรู้ใหม่ ให้แก่แวดวงสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ในประเทศไทย ซึ่งผู้เขียนเองยังมิเคยได้พบเห็นผลงานที่เกี่ยวกับเอไลอัสที่เขียนถ่ายทอดออกมาเป็นภาษาไทย ได้อย่างครอบคลุมและค่อนข้างสมบูรณ์แบบในแวดวงวิชาการไทยเลยแม้แต่ชิ้นเดียว

โดยส่วนตัวผู้เขียนเห็นด้วยกับอาจารย์ชาญ ว่างานเขียนของ เอไลอัส นั้นมีลักษณะพิเศษตามแนวทางของสังคมวิทยาประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ ซึ่งเกิดจากการสังเคราะห์แนวคิดและทฤษฎีสังคมจากนักคิดหลายคนและหลายสำนักทั้งในยุคคลาสสิกและร่วมสมัยที่อาจารย์ ดร. ชาญ ได้อภิปรายแจกแจงเอาไว้ในหนังสือเล่มนี้ อาทิเช่น คาร์ล มาร์กซ์ (Karl Marx) มักซ์ เวเบอร์ (Max Weber) เอมิล เดอร์ไคม์ (Émile Durkheim) ซิกมันด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud) คาร์ล แมนไฮมม์ (Karl Mannheim) ปิแอร์ บูดิเยอร์ (Pierre Bourdieu) และนักวิชาการในระดับสากลคนอื่นที่อาจารย์ชาญอ้างอิงเอาไว้

จุดแข็งอีกประการหนึ่งของหนังสือเล่มนี้ คือ การที่อาจารย์ ดร. ชาญ ได้นำเอางานเขียนชิ้นอื่น ๆ ของเอไลอัสมาร่วมอภิปรายด้วย โดยที่หนังสือเล่มไม่ได้เขียนถึง The Civilizing Process แค่เพียงอย่างเดียว งานเขียนชิ้นอื่น ๆ ที่สำคัญที่อาจารย์ชาญได้กล่าวถึงและ/หรือนำมาร่วมอภิปรายไว้ในหนังสือเล่มนี้ ได้แก่ The Germans: Power Struggles and the Development of Habitus in the Nineteenth and Twentieth Centuries (1996) The Loneliness of the Dying (2001) What is Sociology? และ (1978) The Society of Individuals (2001)

อย่างไรก็ตาม งานเขียนชิ้นหลักอีกชิ้นที่ดูเหมือนจะเป็นแรงบันดาลใจให้อาจารย์ชาญมากที่สุด ก็คงจะเป็น Quest for Excitement: Sport and Leisure in the Civilizing Process (1986) ทั้งหมดนี้ได้รับการถ่ายทอดผ่านการเรียงลำดับเนื้อหาที่แสดงให้เห็นถึงความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และประสบการณ์ที่มาจากผลงานวิจัยของตัวอาจารย์ ดร. ชาญเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของกีฬาและการใช้เวลาว่างกับการควบคุมตนเองและการลดทอนความรุนแรง ซึ่งเขาได้นำเอาแนวคิดของเอไลอัสมาศึกษาประวัติศาสตร์ไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของกีฬาและการใช้เวลาว่างกับการควบคุมตนเองและการลดทอนความรุนแรง ซึ่งเขาได้นำเอาแนวคิดของเอไลอัสมาศึกษาประวัติศาสตร์ไทยภายใต้หัวข้อดังกล่าว...

จุดแข็งในประการต่อมา คือการใช้ตรรกะและวาทศิลป์ในการเขียน ภาษาที่ใช้ ทำให้อ่านเข้าใจง่าย การเขียนมีความกระชับและตรงประเด็น อ่านแล้วรู้สึกรื่นไหลภายในการอ่านเพียงครั้งเดียว มีการแสดงออกถึงตัวตนในทางวิชาการของอาจารย์ชาญ ผู้ซึ่งมีความสนใจและเชี่ยวชาญในด้านสังคมศาสตร์เชิงประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของของกีฬาและการใช้เวลาว่าง กับการควบคุมตนเองและการลดทอนความรุนแรงในบริบทของประวัติศาสตร์ไทย ที่เขาได้เคยทำงานวิจัยและตีพิพม์ผลงานในหัวข้อดังกล่าวมาก่อน

ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือเล่มนี้จะเป็นบันไดขั้นแรกที่นำพาผู้อ่านและผู้ที่ให้ความสนใจในแวดวงสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ในประเทศไทยไปสู่งานเขียนของเอไลอัสและสังคมวิทยาประวัติศาสตร์ ท้ายที่สุดแล้วหนังสือ บนทางสู่อารยะ : สังคมวิทยาและประวัติศาสตร์ในทัศนะของนอร์เบิร์ต เอไลอัส ที่จัดพิพม์โดยสำนักพิมพ์ Illuminations Editions ของอาจารย์ ดร. ชาญ พนารัตน์ น่าจะเป็นตัวแทนของคู่มือในการอ่านงานของเอไลอัสในประเทศไทย ได้เป็นอย่างดีในระดับที่สตีเฟ่น เม็นเนว (Stephen Mennell) อีริค ดันนิ่ง (Eric Dunning) และเด็นนิส สมิธ (Dennis Smith) เคยทำเอาไว้ในตลาดหนังสือคู่มือการอ่านงานวิชาการทางสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ (Companions) ในตลาดหนังสือภาษาอังกฤษในระดับนานาชาติ

_________________

บางส่วนจากคำนิยม ของผศ. ดร. กีรติ ชื่นพิทยาธร
ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา
คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย