ชุดตรวจคัดกรองการติดเชื้อ Enterovirus 71 เบื้องต้น สาเหตุโรคมือเท้าปาก จากเลือดและอุจจาระ

โรคติดเชื้อเอนเทอโรไวรัส (Enterovirus Diseases): โรคมือ เท้า ปาก (HFMD)/ โรคแผลในคอหอย (Herpangina)

เชื้อกลุ่มเอนเทอโรไวรัสประกอบไปด้วยเชื้อไวรัสทั้งหมด
68 สายพันธุ์ เชื้อไวรัสกลุ่มนี้
เกือบทั้งหมดอยู่ในลำไส้ของมนุษย์ โดยแสดงอาการของโรคต่างกัน
ส่วนใหญ่ก่อให้เกิดโรคในเด็กซึ่งเป็นโรคที่ไม่รุนแรง และสามารถหายได้เอง เช่น
โรคมือ เท้า ปาก บางสายพันธุ์สามารถก่อให้เกิดโรคที่รุนแรงได้ เช่น โรคโปลิโอ
โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ เป็นต้น

โรคมือ เท้า ปาก
เกิดจากการติดเชื้อไวรัสกลุ่ม Human enteroviruses โดยเชื้อในกลุ่มนี้ที่พบบ่อย คือ Coxsackie
virus (Coxsackie virus A16, A5, A9, A10, B1 และ B3)
และ Enterovirus ประเทศไทยพบโรคมือ เท้า ปาก ได้ตลอดทั้งปี พบการระบาดได้บ่อยในช่วงฤดูฝน อากาศเย็นและชื้น พบได้ทุกอายุแต่พบได้บ่อยในเด็กทารกและเด็กเล็กอายุต่ำกว่า
5 ปี  ติดต่อโดยการสัมผัสสารคัดหลั่งจากจมูกและลำคอ น้ำลาย
ของเหลวจากตุ่มน้ำหรืออุจจาระของผู้ป่วย ทั้งสัมผัสโดยตรงและสัมผัสทางอ้อม เช่น
สัมผัสผ่านของเล่น น้ำดื่มและอาหารที่มีการปนเปื้อนเชื้อ
ระยะฟักตัว 3 – 6 วันหลังได้รับเชื้อ  

อาการของโรค แสดงได้หลายลักษณะ ดังนี้

1. โรคแผลในคอหอย (Herpangina) มีไข้ 1 – 2 วัน อาจพบอาการชักจากไข้สูงร่วมได้ร้อยละ
5  เจ็บคอ มีตุ่มพองใสขนาด 1 – 2
มิลลิเมตรบนฐานสีแดง
กระจายอยู่บริเวณคอหอย และตุ่มพองใสจะขยายกลายเป็นแผลคล้ายแผลร้อนใน
โดยมากพบที่บริเวณด้านหน้าของต่อมทอนซิล เพดานปากด้านหลัง ลิ้นไก่ และต่อมทอนซิล
มักเป็นอยู่นาน 4 – 6 วัน ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต


2.โรคมือ เท้า ปาก (Hand
Foot and Mouth Disease: HFMD) ส่วนใหญ่มีไข้
1 – 2 วัน บางรายไข้สูง แผลในปากค่อนข้างกระจายกว้างในช่องปาก
กระพุ้งแก้มและเหงือก รวมทั้งด้านข้างของลิ้น หลังจาก 2 – 3 วันจะค่อยๆ
เริ่มตกสะเก็ดและค่อยๆ หายไปภายใน  7 – 10 วัน และจะมีผื่นหรือตุ่มพองใสเกิดที่บริเวณฝ่ามือ นิ้วมือ ฝ่าเท้า แขน ขา ข้อศอกและรอบทวารหนักได้  ผู้ป่วยมีอาการเจ็บช่องปากและลำคอมากในช่วงวันที่
3 – 5 ของอาการป่วย น้ำลายไหล กลืนลำบาก
อาเจียน รับประทานอาหารได้ลดลง บางรายมีถ่ายเหลว

3.โรคคออักเสบมีต่อมน้ำเหลืองโต (Pharyngitis
with lymphadenopathy) แผลที่ค่อนข้างแข็ง นูน กระจาย
มีตุ่มก้อนสีขาวหรือเหลืองขนาดประมาณ 3 – 6 มิลลิเมตรอยู่บนฐานรอบสีแดง และพบมากบริเวณลิ้นไก่ ด้านหน้าต่อมทอนซิล
และคอหอยด้านหลัง แต่ไม่พบผื่นหรือตุ่มพอง

กลุ่มปัจจัยเสี่ยง

โรคนี้พบได้บ่อยในเด็กอายุต ่ากว่า10ปี โดยเฉพาะอายุต ่ากว่า5ปี
มีความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยที่รุนแรงมากกว่าเด็กโตส่วนใหญ่มักพบในสถานที่มีความแออัด
เช่น โรงเรียน  สถานรับเลี้ยงเด็ก
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เป็นต้น



#enterovirus #มือ เท้า
ปาก #herpangina #hand foot mouth #HFM